Một số quỹ đóng đang niêm yết tại TTCK VN có mức giảm NAV đã xấp xỉ tới 50%

Đây không phải là lần đầu tiên TTCK VN lao đao dưới áp lực thông tin thoái vốn của các quỹ. Năm 2009, hiện tượng quỹ Indochina Capital Vietnam Holdings Limited (ICV) đóng quỹ với danh mục thoái vốn giá trị lớn trong ngắn hạn đã chứng minh ảnh hưởng của các nhà đầu cơ quốc tế đối với hoạt động của các quỹ tại VN. Các quỹ có thể cho rằng áp lực thoái vốn, đóng quỹ năm nay chủ yếu sẽ chỉ đến từ việc rút tiền về của các cổ đông, nhưng hậu quả vẫn là khó kiểm soát.

Thực trạng thoái vốn

Vấn đề là TTCKVN năm 2011 dường như chưa sẵn sàng cho những đợt thoái vốn dù với bất kỳ nguyên nhân nào, bởi thị trường hiện đang sa sút mà chỉ một đợt đẩy cổ phiếu ra với khối lượng lớn để cắt lỗ của một quỹ, đều có thể khiến thị trường ngã quỵ. Đó là nguyên do dẫn đến tâm lý “bất mãn” của nhiều nhà đầu tư trong nước, và sự e ngại của các cơ quan quản lý khi đại diện Dragon Capital (DC) và một số quỹ khác ước đoán giá trị thoái vốn của các quỹ sẽ vào khoảng 20.000-30.000 tỉ đồng cho năm 2012, và lên tới 63.000 tỉ đồng trong 4 năm sắp tới. Hơn thế, đây là những con số hoàn toàn có khả năng hiện thực hóa, khi giá trị tài sản ròng (Net Asset Value- NAV) của một số quỹ lớn hàng đầu tại VN, thuộc DC, VinaCapital giảm nghiêm trọng và tỉ lệ chiết khấu trung bình cao từ 14 - 40%, thậm chí với một số quỹ đóng đang niêm yết tại TTCK VN thì mức giảm NAV đã xấp xỉ tới 50%. Trong 7 tháng đầu năm, NAV của Quỹ đầu tư tăng trưởng Manulife (MAFPF1) và Quỹ đầu tư cân bằng Prudential (PRUBF1) trung bình giảm 43%. Hai quỹ của VFM là Quỹ đầu tư chứng khoán VN (VFMVF1) và Quỹ đầu tư DN hàng đầu VN (VFMVF4) trung bình giảm 47,7%. Ba quỹ do Vina Capital quản lý là VOF - Vietnam Opportunity Fund, VNL-VinaLand, VNI - Vietnam Infrastructure Limited đều có mức chiết khấu trên 40%...

Trao đổi về khả năng thoái vốn vào thời gian tới của các quỹ thuộc DC và VCF quản lý, cả ông Dominic Scricven - TGĐ DC và ông Andy Hồ - Giám đốc điều hành Vina Capital đều cho rằng do nhu cầu tiền mặt để giải quyết những khủng hoảng tài chính nội tại của các nền kinh tế phát triển, cộng với sự bốc hơi thị giá chứng chỉ quỹ từ sự sụt giảm mạnh của các thị trường đầu tư, cổ đông của các quỹ niêm yết quốc tế đều có xu hướng muốn thoái vốn, cắt lỗ, rút tiền về. Đây cũng là một động thái dễ hiểu khi một số quỹ đang tiến đến chu kỳ thoái vốn, đóng quỹ tại TTCKVN.

Tìm vốn đối ứng

Nếu thực sự những con số mà các quỹ sẽ thoái vốn và rút tiền ra khỏi thị trường được hiện thực hóa, thì NĐT nào sẽ thanh toán khoản đó? Câu hỏi này không dễ trả lời, nhất là trong bối cảnh TTCK kém thanh khoản và hầu như NĐT cá nhân, hay tổ chức nào cũng đang ngóng chờ những dấu hiệu tích cực từ kinh tế vĩ mô, và chưa sẵn sàng mở hầu bao cho chứng khoán.

Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là thực trạng hoàn toàn bi quan. Hiện tượng DC thoái vốn khỏi STB với trị giá 1.000 tỉ đồng, sang “room” dễ dàng cho một đối tác ngoại, hay trong khi hầu hết các cổ phiếu thuộc DNNY lớn tại TTCK VN đều bốc hơi 50-70%, Tập đoàn đầu tư Kohlberg Kravis Roberts (KKR) vẫn mua lại hơn 14 triệu cổ phần phát hành riêng lẻ của Tập đoàn Masan với giá 159 triệu USD, tương đương 220.000đồng/Cp, là những tín hiệu đáng mừng đối với TTCK VN.  Theo ông Andy Hồ, với những DNNY có thương hiệu, uy tín, lợi nhuận ổn định..., thì việc tìm đối tác thoái vốn sẽ không quá khó khăn. Và thậm chí, sự bốc hơi thị giá nhanh của những cổ phiếu thuộc hàng blue-chips – danh mục đầu tư quen thuộc của hầu hết các quỹ ngoại trong nhiều năm qua, cũng là một yếu tố hỗ trợ việc tìm kiếm dòng vốn đối ứng. Nói cách khác là không phải hiện tượng thoái vốn nào cũng gây tác động tiêu cực tới thị trường.

Với các quỹ đầu tư vốn ngoại thì ngoài áp lực thoái vốn từ các cổ đông quốc tế khi sắp đến thời hạn đóng quỹ, các nhà quản lỹ quỹ cũng phải cân nhắc danh mục, thời điểm, giá trị thoái vốn một cách chặt chẽ, sao cho mức lỗ (nếu bị lỗ) sẽ ở mức tối thiểu. Trong trường hợp tìm được đối tác để để thoái vốn với mức giá hợp lý, đó là lối thoát hay nhất cho quỹ, và cho cả TTCK.

Như vậy, các NĐT mới của dòng vốn đối ứng sẽ là những đối tượng chính đổ tiền vào thay thế phần thoái vốn của các quỹ. Điều đáng lạc quan là một số tín hiệu cho thấy TTCK VN đang có hy vọng trong việc tìm kiếm dòng vốn mới. Chi phí vốn nếu rót vào TTCK VN lúc này, là khá thấp, đặc biệt nếu so sánh với các thị trường trong khu vực như HongKong, Singapore, Malaysia.. Chi phí vốn càng thấp thì kỳ vọng tỷ suất sinh lợi càng cao.

Trong thực tế, làn sóng đầu tư mua cổ phiếu VN của các DN Nhật Bản đang gia tăng. Một số dòng tiền đến từ các tập đoàn tài chính Hàn Quốc như KIS, Woori, hay dịch chuyển từ các thị trường Trung Quốc, Ấn Độ, Anh, Mỹ...  đang tạo nên các quỹ mới có quy mô vốn 30-50 triệu USD cũng là một tín hiệu nâng đỡ cho TTCKVN trước áp lực các quỹ đến kỳ thoái vốn.

Tái đầu tư

Thoái vốn, có thể hiểu là “hợp rồi tan”, nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa với “đoạn tuyệt” hay “dứt áo ra đi”. Đại diện một số quỹ đầu tư lâu năm tại VN bày tỏ họ rất kỳ vọng khi nền kinh tế thế giới bứt ra khỏi tình trạng bất ổn hiện nay, áp lực từ các cổ đông giảm bớt, quỹ có thể đàm phán lại thời hạn đóng quỹ, hoặc thêm  thời gian để tìm kiếm thời điểm thoái vốn thuận lợi hơn, hay tiếp tục cơ cấu lại danh mục, tái đầu tư sang những quỹ mới. Saigon Asset Management Corporation (SAM) hiện đang lên kế hoạch lập 2 quỹ mới, trong đó có quỹ đầu tư năng lượng lớn nhất VN với lượng vốn huy động khoảng 300 triệu USD. Đại diện Vina Capital cũng đã khẳng định sẽ tái đầu tư các khoản thoái vốn vào những DNVN, với hàng loạt danh mục đầu tư mới như góp thêm 20% vốn của Quản lý quỹ Thép Việt, đầu tư 7,5 triệu USD vào Yến Việt vào giữa năm 2011...

Lê Mỹ

DNVN THEO DDDN.COM