Cụ Lê Hồng Sơn ở Thanh Xuân có thói quen dậy sớm đi tập thể dục. Tuy nhiên, gần đây, cụ thấy sức khỏe không được tốt, vùng ngực khá đau tức nhất là khi vừa tập thể dục về. Đến thăm khám tại bệnh viện, cụ được bác sĩ chẩn đoán bị suy hô hấp dạng nhẹ do hít phải các chất ô nhiễm. Hỏi ra mới biết, khu nhà cụ Sơn ở hầu như không có cây xanh, lại gần khu công nghiệp Thượng Đình gồm nhiều nhá máy như nhà máy thuốc lá Thăng Long, nhà máy xà phòng Hà Nội... Khu vực này khá ô nhiễm. Đặc biệt buổi sáng sớm, mùi hóa chất tẩm ướp thuốc lá, mùi xà phòng càng trở nên nồng nặc... Đây cũng là một trong những nguyên nhân ít nhiều khiến cụ Sơn bị suy hô hấp.

Chất ô nhiễm tích tụ vào sáng sớm

Theo cảnh báo của các nhà khoa học,  những thành phố có ngành công nghiệp và giao thông vận tải phát triển, không khí buổi sớm không những không trong lành mà còn bị ô nhiễm rất nặng. Giải thích về điều này, TS Nguyễn Phương Loan, Khoa Môi trường, ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) cho biết, ô nhiễm không khí ở các thành phố lớn đang ở mức báo động, nhất là vào buổi sáng sớm.

Tập thể dục buổi sớm (Ảnh: Như Ý)

Cơ chế gây ô nhiễm vào buổi sáng được hiểu tương tự giống cơ chế nghịch nhiệt vào mùa thu đông.

Thông thường, khi trời sáng, có ánh mặt trời làm nhiệt độ không khí tăng cao. Đây cũng là thời điểm mà các hoạt động sản xuất, sinh hoạt của con người bắt đầu nhộn nhịp và bắt đầu phát sinh ra khói thải của nhà máy, xe cộ... Các chất ô nhiễm này được phân tán trong không khí nhờ gió. Khi mặt trời lặn, nhiệt độ không khí giảm dần. Song do tầng không khí cách mặt đất đến hàng trăm mét nên việc giảm nhiệt sẽ không đều từ trên xuống mà nó hình thành hai lớp không khí đối lập nóng và lạnh. Tầng trên nóng, tầng dưới lạnh khiến các chất ô nhiễm không phân tán được mà chỉ luẩn quẩn ở gần mặt đất với nồng độ mỗi lúc một đậm đặc. Sáng sớm cũng là thời điểm thường lặng gió nên cũng là yếu tố khiến không khí khó khuyếch tán. Nếu lúc này mặt đất càng lặng gió, mức độ ô nhiễm không khí càng tăng.

Đồng hồ sinh học cũng không thuận

Bên cạnh đó, BS Hoàng Xuân Đại, nguyên chuyên viên cao cấp của Bộ Y tế phân tích: Ban đêm, thảm thực vật hút ôxy và thải khí CO2. Vì vậy, những nơi có nhiều cây, sáng sớm sẽ ngưng tụ khá nhiều khí CO2.

Xét dưới góc độ sinh học, sáng sớm là thời điểm dễ mắc các chứng bệnh như tai biến mạch máu não, tăng huyết áp.... Y học gọi đây là "Thời gian ma quỷ". Nguyên nhân có thể là do qua một đêm không uống nước hoặc uống ít nước, sáng sớm, độ dính trong máu cao làm tăng nguy cơ tắc mạch máu. Không những vậy, nhu cầu vận động mãu sau khi ngủ dậy khá cao, độ hưng phấn của thần kinh giao cảm tăng, tim đập nhanh nên cần càng nhiều máu.

Do vậy, đối với người trung niên và người già, đặc biệt là những người có dấu hiệu hoặc đã mắc các chứng bệnh về tim mạch hay mạch máu não thì không nên tập luyện thể thao với lượng vận động khá lớn vào buổi sáng sớm. Tuy nhiên, có thể tập luyện nhẹ nhàng như tập thể dục theo đài, thái cực quyền, đi bộ...

DNVN (Đất Việt)