Nếu trong tương lai có 8 tổ chức được sản xuất vàng và bán vàng thì sẽ có ít nhất 8 loại vàng

Đã từ rất lâu, dường các cơ quan chức năng đã rất nỗ lực đi tìm một “chính sách vàng” cho vàng. Một “chính sách vàng” cần đạt được là làm sao trước tiên là ổn được giá vàng, ổn được lòng dân; ổn được lòng nhà đầu tư; nhập khẩu vàng thật nhiều để can thiệp khẩn cấp dập tắt các cơn sốt vàng nhưng lại không gây sức ép lên tỷ giá...

Gần đây, dự thảo nghị định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đã được trình Chính phủ. Theo thông tin, dự thảo có 7 biện pháp quan trọng về tăng cường quản lý thị trường vàng. Nếu theo quan điểm nêu trên, chúng ta có thể có vài nhận định về dự thảo này.

Thứ nhất, nhìn chung định hướng hạn chế kinh doanh vàng miếng nhưng vẫn đảm bảo quyền tích trữ vàng, mua bán vàng của người dân là lý tưởng. Rõ ràng là một định hướng “vàng” đúng đắn nhằm làm thế nào để nguồn vốn bằng vàng được khơi thông làm tăng nguồn vốn cho thị trường tài chính. Nếu theo định hướng này thì các loại vàng phải là vàng tiền tệ (vàng mà NH trong nước và thế giới chấp nhận ngay). Do đó, yêu cầu đặt ra là cần hạn chế các chủng loại vàng (nhãn hiệu vàng miếng) quá nhiều hiện nay và là các nhãn hiệu chỉ được công nhận trong nước và khi xuất khẩu lại phải mất tiền phí đúc lại hay tinh luyện lại về “vàng tốt” (Good Delivery gold bar). Nếu trong tương lai có 8 tổ chức được sản xuất vàng và bán vàng thì sẽ có ít nhất 8 loại vàng và theo hướng này thì ý nghĩa của việc can thiệp sẽ bị phân tán theo 8 hướng và 8 mục tiêu kinh doanh hơn là mục tiêu bình ổn.

Thứ hai, định hướng không khuyến khích vàng miếng. Định hướng này cũng rất đáng giá vì nó hướng tới lợi ích xã hội, tập trung vốn cho đầu tư sản xuất hay tăng cung vốn tiền tệ trên thị trường tài chính tiền tệ, tăng uy tín VND ...

Theo lý thuyết về lượng cầu tài sản, dân chúng sẽ ít nắm giữ vàng miếng và hướng tới VND – như thế sẽ hạn chế được tình trạng vàng hóa không cần thiết. Nếu theo định hướng này, các chính sách cần đảm bảo hướng tới, Nhà nước thống nhất định hướng hạn chế nhập khẩu vàng miếng và coi đó là không cần thiết. Định hướng này ban đầu có thể bị coi là quá thái, các Cty kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận, có thể có phản ứng, nhưng nếu chính sách phù hợp và tạo được sự đồng thuận trong dân thì chính sách hạn chế vàng miếng có thể đạt được.

Thứ ba, định hướng nhà nước quản lý chặt chẽ hoạt động xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu.. và quản lý vàng mỹ nghệ và vàng khác... trên thị trường trong nước. Định hướng này có thể là đúng đắn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu đã có định hướng về nhà nước quản lý tập trung quản lý vàng tiền tệ (vàng miếng) thì vàng trang sức hay vàng nguyên liệu coi như bị cho là hàng thứ phẩm so với “vàng tốt” và khi đó nhà nước không cần quá khắt khe cấp phép xuất nhập khẩu. Hơn nữa, cơ chế cấp phép như thế có thể bóp nghẹt ngành kim hoàn mỹ nghệ VN vốn đã khá phát triển. Có chăng, chính sách nên hướng tới phân biệt rõ vàng hàng hóa và vàng tiền tệ hơn nữa trong trung hạn. Việc kinh doanh vàng mỹ nghệ sẽ trở nên hết sức bình thường khi vàng tiền tệ đã được quản lý tốt cùng với VND đã có chỗ đứng vững chắc trong lòng dân và các nhà đầu tư.

Thứ tư, định hướng có cơ chế NHTƯ thực hiện các biện pháp can thiệp bình ổn thị trường vàng khi giá vàng biến động... Việc một quốc gia không sản xuất vàng và có tuyên bố về can thiệp giá vàng sẽ được hiểu một cách ngầm định là nhà nước có cam kết về giá trị vàng trong đồng nội tệ. Nếu theo định hướng này thì yêu cầu về phân biệt vàng tiêu chuẩn tiền tệ (vàng tốt như đã nêu trên) càng phải khắt khe và VND, một đồng tiền quốc gia  không nên “dựa” quá nhiều vào các uy tín của rất nhiều chủng loại vàng trong nước mà chưa chắc chất lượng đã được đảm bảo và chắc chắn không được thừa nhận trên thị trường vàng quốc tế. Trên thực tế, chưa có một loại vàng VN nào đã được công nhận  là vàng  quốc tế “Good Delivery gold bar”. Khi đó, về dài hạn, định hướng ổn định tiền tệ VND là rất rủi ro vì dựa vào đủ các loại vàng phẩm cấp thấp.