Ông Phạm Thành Tươi - Chủ tịch UBND Cà Mau nhận định: Những năm qua, đội ngũ DN khu vực ĐBSCL đã không ngừng lớn mạnh, hiện đã có hơn 44.000 DN với tổng vốn đăng ký hơn 356.000 tỉ đồng, giữ vai trò nòng cốt phát triển của khu vực. Các DN đang từng ngày tháo gỡ khó khăn, vượt qua thách thức để phát triển nhưng nhìn chung lực lượng DN còn yếu, số DNNVV yếu về vốn và nhân lực còn nhiều.

DN còn gây khó nhau

Các đại biểu tham gia Diễn đàn đã cùng phân tích tình hình khó khăn, kém phát triển của đội ngũ DN khu vực ĐBSCL: Quy mô DN phần lớn là vừa và nhỏ, vốn yếu nên chưa thể đầu tư cho công nghệ cao. Các DN thiếu liên kết và hợp tác, mạnh ai nấy làm... Về phía nhà nước thiếu quy hoạch vùng nguyên liệu dẫn đến DN bị động, thiếu nguyên liệu, đầu tư hạ tầng kém dẫn đến giao lưu hàng hóa yếu, thiếu điện, thiếu thông tin, công tác xúc tiến đầu tư của các địa phương còn yếu... Ngoài ra, khó khăn khách quan hiện nay là khủng hoảng kinh tế, lãi suất ngân hàng tăng, chủ trương cắt giảm đầu tư công, giá cả vật tư thường xuyên biến động... đã khiến DN rất khó khăn, nhiều DN nguy cơ phá sản...

Ông Trần Văn Quang - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Cty chế biến thủy sản Minh Phú cho rằng: DN chế biến thủy sản tại ĐBSCL chiếm tỉ lệ áp đảo trong cả nước, nhưng thiếu liên kết, thiếu tổ chức dẫn đến tranh mua tranh bán không lành mạnh. Ông Quang dẫn chứng: Chỉ lĩnh vực chế biến tôm tại Cà Mau đã có đến 27 Cty, xí nghiệp với gần 100 nhà máy cạnh tranh mua nguyên liệu làm cho DN nào cũng thiếu nguyên liệu. Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản VN (Vasep) không thể can thiệp được do luật pháp quy định ai có vốn, có đất đai đều có thể lập nhà máy chế biến thủy sản.

Trao đổi với PV bên lề hội nghị, một DN ngành mía đường cũng đồng tình với nhận định trên: Tình trạng các DN “không ai chịu ai”, tranh mua, tranh bán mía nguyên liệu diễn ra thường xuyên trong thời gian qua. Hầu hết các nhà máy đều tự xây dựng vùng nguyên liệu cho mình, lúc đầu cũng có cam kết, thỏa thuận với nhau về giá mua giá bán nhưng khi có biến động thị trường,  nhiều DN âm thầm phá bỏ cam kết, chỉ sao cho có lợi cho mình.

Phải có đầu mối

Là một trong 7 vùng kinh tế trọng điểm quốc gia, ĐBSCL có giá trị sản xuất nông nghiệp dẫn đầu cả nước khi chiếm 32,2% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp, chiếm 90% tổng lượng gạo XK, chiếm 58,7% sản lượng thủy sản XK, 70% sản lượng trái cây XK. Đặc biệt, với vị trí địa lý vô cùng thuận lợi giao lưu với trong nước và thế giới, nhất là với khu vực Asean khi có hàng ngàn km đất liền và biển tiếp giáp với các nước Asean. Tuy nhiên, ĐBSCL hiện chưa thực sự phát triển xứng tầm.

Chuyên gia kinh tế Phan Chánh Dưỡng - giảng viên chương trình kinh tế Fullbright, nguyên phó Ban quản lý Khu chế xuất Tân Thuận (TP HCM) đề xuất: Để phát triển, cần xây dựng quy hoạch chung cho cả vùng bên cạnh xây dựng khu công nghệ kỹ thuật cao;  xây dựng chương trình đào tạo nhân lực; hệ thống giao thông; xây dựng cơ chế hợp tác giữa chính quyền các cấp, chính quyền và DN. Đặc biệt là xây dựng một tổ chức chủ động hợp tác giữa các DN trong khu vực với nhau và với DN ngoài khu vực.

Ông Dưỡng cũng cho rằng, để có thể liên kết, hợp tác, phát huy thế mạnh của tất cả các địa phương và cả vùng, rất cần xây dựng một khu chế xuất cho cả vùng, trong đó bao gồm từ khâu nghiên cứu, chế biến đến xúc tiến thương mại.

Theo ông Thái Văn Rê - Giám đốc Sở KHĐT TP HCM, hiện DN TP HCM đã đầu tư tại ĐBSCL với 483 dự án, tổng vốn đăng ký với 258.000 tỉ đồng, gấp 1,6 lần thu ngân sách TP năm 2010 (thu ngân sách của TP năm 2010 khoảng 163.000 tỉ đồng). Đó là chưa kể nhiều hoạt động liên kết kinh doanh khác. Tuy nhiên, nhu cầu phát triển cũng như tiềm năng đòi hỏi sự liên kết nêu trên phải nhiều hơn và chất lượng hơn.

Đồng tình quan điểm này, Thứ trưởng Bộ NNPTNT Lương Lê Phương cho rằng: “Liên kết 4 nhà thời gian qua  nói nhiều nhưng chưa thực hiện bao nhiêu, điều cốt lõi là phải làm cho người ta thấy tận mắt, nghe tận tai về hiệu quả mới mong có được sự liên kết bền vững”.

TS Đoàn Duy Khương - Phó Chủ tịch VCCI, thành viên Ban chỉ đạo Diễn đàn hợp tác phát triển ĐBSCL (MDEC Cà Mau 2011)   Bối cảnh toàn cầu hiện nay là hội nhập, cạnh tranh và liên kết hợp tác cùng phát triển, phát huy thế mạnh riêng của cá nhân, của DN - vùng- quốc gia... Do vậy, từng DN phải vận động, phát huy lợi thế so sánh, vận dụng công nghệ nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao năng suất để cạnh tranh hiệu quả... Chính phủ rất quan tâm phát triển khu vực ĐBSCL. Trong chiến lược phát triển kinh tế quốc gia giai đoạn 2011- 2015, nhiệm vụ phát triển hài hòa giữa các vùng miền, thúc đẩy phát triển nhanh các vùng trọng điểm cũng như các vùng còn khó khăn là rất quan trọng. Để ĐBSCL thực sự phát triển, cần thành lập Hội đồng Hiệp hội DN ĐBSCL để hợp tác, đề xuất, cùng nâng cao giá trị thương hiệu, cũng như tăng cường cơ chế đối thoại giữa DN với các cấp ngành và các nhà hoạch định, nghiên cứu và thực hiện chính sách... Bên cạnh đó, dù các tỉnh đều có Trung tâm Xúc tiến Đầu tư & Thương mại (TTXTĐT&TM) nhưng cần có một TTXTĐT& TM cho cả khu vực để thực hiện chiến lược cho cả vùng, phù hợp việc thực hiện chiến lược phát triển trung tâm kinh tế chung  Asean. Trong bối cảnh DN có nhiều thách thức và rủi ro như ngày nay (biến đổi khí hậu, tác động khủng hoảng kinh tế, biến động tài chính...), ĐBSCL cũng cần có trung tâm khoa học, nghiên cứu và chỉ đạo cho cả vùng cả về phát triển kinh tế lẫn phát triển hài hòa các lĩnh vực khác. TS Võ Hùng Dũng - Giám đốc VCCI chi nhánh Cần Thơ: Các DN cần nhận thức xu hướng liên kết là bắt buộc trong phát triển hiện nay. Không liên kết ắt sẽ diệt vong. Tuy nhiên, liên kết là không phân biệt lĩnh vực, lãnh thổ, biên giới trên quan điểm hỗ trợ nhau cùng phát triển. Dù rằng tỉnh thành nào cũng đều đã có hiệp hội DN, nhưng hiệp hội DN của các tỉnh chỉ hoạt động trong phạm vi hẹp. Vì vậy, nhất thiết phải có một tổ chức tập hợp tất cả các DN, tất cả các hiệp hội DN thành một “ngôi nhà chung” cho DN ĐBSCL để có tiếng nói chung, nhất quán trong mọi chiến lực, sách lược, hành động phát triển.     Ông Hsien Wen Chu - Đại diện Cộng đồng DN Đài Loan tại VN: Phải hình thành các khu công nghiệp, khu chế xuất tập trung cho cả ĐBSCL chuyên sản xuất lúa gạo, thủy sản và các sản phẩm nông nghiệp khác phục vụ xuất khẩu. Do hạ tầng ở ĐBSCL còn yếu kém nên chi phí vận chuyển, chi phí hậu cần hiện chiếm khá nhiều trong chi phí đầu tư vào ĐBSCL, nên việc có khu công nghiệp tập trung như vậy sẽ tiết kiệm được các chi phí này cũng như sẽ dễ kêu gọi đầu tư vào ĐBSCL hơn.       Khắc Dũng - Xuân Hòe ghi

DNVN THEO DDDN.COM