- Nhiều chuyên gia cho rằng, khi VN hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới thì chất lượng nguồn nhân lực sẽ tác động xấu tới khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Quan điểm của bà về ý kiến này?

Chất lượng nguồn nhân lực của VN luôn là vấn đề trăn trở kể từ khi nước ta chính thức mở cửa nền kinh tế và hội nhập với thế giới.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, chất lượng nguồn nhân lực đã có những cải thiện nhưng chưa bắt kịp với yêu cầu của nền kinh tế... Nói riêng trong mảng nhân sự cấp cao, nếu như trước đây, những vị trí chủ chốt ở các Cty lớn hay các tập đoàn đa quốc gia như Giám đốc điều hành (CEO), Giám đốc Tài chính (CFO), Giám đốc Công nghệ Thông tin (CIO)... thường do người nước ngoài đảm nhận thì trong vòng 3 năm trở lại đây, những vị trí này đã dần được thay thế bởi nhân sự là người Việt. Tôi cho rằng, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một chặng đường dài. Đó còn là nỗ lực của rất nhiều ban ngành liên quan và của toàn xã hội.

- Có một thực tế là nguồn nhân lực của ta rất dồi dào nhưng rất nhiều DN lại kêu thiếu nhân lực. Sự khan hiếm tập trung ở số lao động có trình độ, kỹ năng làm việc và có khả năng nắm giữ một số vị trí chủ chốt của DN. Điều này theo bà, nguyên nhân là do đâu?

Có thể thấy rõ, VN đang chịu một số áp lực từ hiện trạng thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, dù chúng ta có ưu thế là có đến 66% dân số trong độ tuổi lao động từ 15-59 tuổi (theo kết quả điều tra dân số ở VN trong năm 2009). Với nền tảng này, nếu có chiến lược và chương trình đào tạo đúng hướng, VN hầu như chắc chắn có thể tạo ra nguồn lao động chất lượng đáp ứng hầu hết tất cả ngành nghề.

Tuy nhiên, hiện nay, VN còn thiên về đào tạo những người giỏi chuyên môn hơn là những người có kiến thức và kỹ năng tổng hợp để có thể đảm nhiệm những vị trí lãnh đạo. Trên thực tế, tuyển chọn một ứng viên cao cấp người Việt có trình độ chuyên môn giỏi và nổi bật không quá khó, nhưng tìm được một ứng viên có các kiến thức chuyên môn và kỹ năng tổng quát khác để làm một người lãnh đạo giỏi thì không dễ chút nào.

Ngoài ra, công tác hướng nghiệp phải được chú trọng nhiều hơn ngay từ bậc phổ thông. Hiện nay, việc chọn trường, chọn nghề tại nước ta còn mang tính “chọn theo số đông” nên dẫn đến tính trạng nơi thừa nơi thiếu hoặc “thừa thầy nhưng thiếu thợ”. Đây sẽ là cái khó của nền kinh tế.

- Với tư cách người tuyển dụng, bà có giải pháp gì cho chất lượng nguồn nhân lực VN ?

Về mặt vĩ mô, chính phủ cũng đang nỗ lực cải tiến chất lượng giáo dục và cần thời gian để hệ thống lại tất cả các nỗ lực này. Tuy nhiên, các DN cũng nên giữ vai trò trong việc đào tạo nguồn nhân lực.

Ở các quốc gia phát triển, các DN đều xem việc tham gia hỗ trợ vào công tác đào tạo, huấn luyện để chuẩn bị cho nguồn nhân lực của chính mình là chuyên đương nhiên.

Với thực tế hiện nay, tôi nghĩ các DN cần phải chủ động đầu tư hơn nữa đến nguồn nhân lực, chủ động trong công tác đào tạo nhân viên, tạo ra một môi trường làm việc tốt. Nếu đầu tư đúng, DN không những thu hút được nhân tài mà còn gìn giữ và phát triển được nhân tài đó. DN cũng có thể chủ động hợp tác với các trường đại học, lựa chọn và đào tạo nhân lực ngay từ khi còn là sinh viên và chính các trường sẽ đào tạo theo nhu cầu.

- Nếu được lựa chọn, bà sẽ chọn lao động người nước ngoài hay VN ở những vị trí chủ chốt?

Trong vai trò là nhà tư vấn tuyển dụng, chúng tôi luôn tư vấn cho khách hàng tất cả những giải pháp có thể, kể cả tuyển dụng nhân sự là Việt kiều hay người nước ngoài.

Tuy nhiên, theo tôi, các DN phải luôn cân nhắc giữa giá trị mà nhân sự người nước ngoài mang lại so với chi phí. Đồng thời, họ cũng phải lưu ý đến kế hoạch phát triển lực lượng nhân sự kế thừa. Theo quan sát của chúng tôi, trong thời gian gần đây, các DN lớn, thậm chí các DN 100% vốn nước ngoài đang có xu hướng sử dụng CEO là người Việt hoặc Việt kiều. Bên cạnh việc giỏi chuyên môn, thì những CEO này còn có lợi thế về am hiểu thị trường và văn hóa tiêu dùng của người VN. Điều này đã giúp cho những CEO này dẫn dắt việc kinh doanh của DN tại thị trường VN rất hiệu quả. Tôi cho rằng, xu hướng này sẽ ngày càng phát triển khi đội ngũ quản lý người Việt hiện nay đang học hỏi và tích lũy được kinh nghiệm tại các tập đoàn đa quốc gia.

- Xin cám ơn bà !

Anh Thư thực hiện

DNVN THEO DDDN.COM