Hướng tới kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10), sáng nay (8/10) tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Diễn đàn Doanh nhân Việt Nam với chủ đề: Kinh doanh bền vững và Trách nhiệm xã hội (CSR). Hơn 200 đại biểu đã tham dự Diễn đàn với sự chủ trì của Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) ông Vũ Tiến Lộc, ông Bryan Fornari đại diện từ liên minh châu Âu tại Việt Nam, và ông Patrick Gilabert – Trưởng đại diện Unido tại Việt Nam.

Cơ hội và thách thức

Phát biểu tại Diễn đàn, TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định: “Trong bối cảnh toàn cầu hoá như hiện nay việc kinh doanh bền vững và thực hiện tốt CSR của DN, doanh nhân, đặc biệt là sự phối hợp, tham gia giữa DN với các bên liên quan sẽ giúp DN vượt qua các rào cản kỹ thuật, thâm nhập thị trường quốc tế, nâng cao khả năng cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển bền vững của các DN, doanh nhân Việt Nam”.

Ông Bryan Fornari – Đại diện liên minh châu Âu tại Việt Nam cho rằng, trong môi trường hợp tác cùng có lợi, chúng ta được hưởng lợi cùng với đối tác từ góc độ người tiêu dùng không chỉ về mặt kinh tế mà còn là giải quyết các vấn đề về môi trường. Ví dụ người tiêu dùng Châu Âu bây giờ họ không chỉ quan tâm những quyết định kinh tế trong nội khối mà còn chú ý nhiều hơn tới các vấn đề xã hội. Việt Nam cũng đã thể hiện rất rõ điều này trong chiến lược phát triển trung hạn của mình, đó là trở thành một nước công nghiệp từ sử dụng tài nguyên lao động sang nguồn phát triển năng lượng sạch.

“Chúng ta đang chứng kiến sự thay đổi của người tiêu dùng trên thế giới, CSR của DN ngày càng quan trọng và nó khẳng định năng lực hoạt động của các chính các DN trong nước và trên thị trường quốc tế. Phát triển cộng đồng là một mối quan hệ không thể tách rời trong sự phát triển của DN, nhưng hầu hết các DN Việt Nam lại chưa đủ khả năng, đặc biệt là các DNNVV nên họ chưa tận dụng được dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài” - ông Patrick Gilabert – Trưởng đại diện Unido tại Việt Nam đánh giá.

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Trần Phú Sơn - Phó Tổng Giám đốc Ernst & Young Việt Nam cho rằng, khi thực hiện CSR, các DN sẽ có những cơ hội như: nâng cao uy tín và hình ảnh của DN trong cộng đồng và với đối tác; góp phần xây dựng văn hóa DN lành mạnh từ đó tăng cường sự tin tưởng và sự gắn bó của nhân viên với DN. Đồng thời, các nhân viên trong công ty sẽ cảm thấy tự hào, kính trọng đội ngũ lãnh đạo và sẽ gắn bó với công ty hơn.

Tuy nhiên, ngoài những cơ hội trên thì khi thực hiện CSR, DN cũng sẽ gặp những khó khăn, thách thức. Theo ông Sơn, thách thức trước tiên là về khâu chi phí thực hiện các trách nhiệm xã hội. Bởi chi phí thực hiện trách nhiệm xã hội cao sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất kinh doanh, lợi nhuận sẽ bị thu hẹp trong ngắn hạn và có thể cả trung hạn nhưng về dài hạn những chi phí này sẽ được bù đắp bởi những lợi ích mà CSR mang lại.

Cam kết và quyết tâm của lãnh đạo DN trong việc triển khai hiệu quả các hoạt động CSR, bởi các lợi ích mà CSR mang lại không thể ngay lập tức nhận được và cụ thể hóa mà sẽ dần được thể hiện trong kết quả kinh doanh bao gồm cả việc tiết kiệm chi phí và tăng doanh thu, tăng danh tiếng và ổn định về nhân sự. Ông Sơn cho rằng: “Ý thức thực hiện trách nhiệm nếu được đưa vào chiến lược và quy chế quản lý hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thì sẽ đảm bảo được tính hiệu quả và tiết kiệm chi phí cho cả doanh nghiệp và xã hội”.

Ông Martin Neureiter – chuyên gia cao cấp, Trưởng ban phụ trách triển khai ISO 26000 nhận định: “Chúng ta đừng nên coi CSR của DN là một gánh nặng mà nên coi đó là cơ hội, là mục đích tự thân, là một kinh nghiệm để DN hoạt động tốt hơn chứ không phải là một gánh nặng của chi phí, áp lực từ phía Nhà nước. Do đó, hãy tìm các giải pháp để phát triển tốt hơn cho nơi mình đang sống”. Ông cũng cho biết, trong tương lai gần các DN sẽ tiến tới việc xây dựng trách nhiệm xã hội cho DN mình chứ không chỉ đơn thuần chú ý tới khâu sản xuất và người tiêu dùng như hiện nay.

Giải quyết đồng thời nhiều mục tiêu

Nói về mô hình tương lai “trách nhiệm doanh nghiệp” ông Martin Neureiter – chuyên gia cao cấp, trưởng ban phụ trách triển khai ISO 26000 khẳng định: “trong tương lai, nhu cầu rất lớn của người tiêu dùng là rất lớn so với khả năng tự đáp ứng của môi trường, do đó các DN cần phải có chiến lược và giải pháp để khắc phục khó khăn này. Ví như xem xét tình hình năng lượng chẳng hạn, ở Trung Đông đến 2030-2040 thì nguồn dầu mỏ sẽ không còn nữa nên họ phải tìm cái nguồn khác để duy trì sự phát triển. Nói như thế, có nghĩa là các DN cần phải có sự thay đổi tư duy và đạt hiệu quả như thế nào để có thể duy trì sự bền vững khi mà nguồn tài nguyên trên thế giới ngày càng khan hiếm hơn”.

Ông nhấn mạnh: “Vấn đề cốt lõi đối với các DN hiện nay là phải phát triển sản phẩm của DN đáp ứng nhu cầu của thị truờng đồng thời đem lại sự phát triển cộng đồng. Tức là giải quyết đồng thời nhiều mục tiêu chứ không nhất thiết chỉ làm giàu cho chính bản thân mình. Điều này, chúng ta có thể học hỏi rất nhiều ở các DN xã hội. Trách nhiệm xã hội của một DN là một sự đầu tư, chủ động trong quá trình phát triển lâu dài của DN chứ không phải là một sự lãng phí. Nó là một sự hoạt động gắn kết chứ không phải là một sự tách biệt: gắn kết trách nhiệm xã hội của DN với quá trình sản xuất kinh doanh của DN và nó được triển khai hàng ngày ở bất kỳ đâu trên thế giới”.

Theo ông Nguyễn Đức Thuấn – Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Thái Bình, để DN phát triển bền vững cần có nguồn nhân lực tốt, đây là yếu tố tạo năng lực cạnh tranh bền vững. Ông cũng cho rằng, trách nhiệm xã hội phải được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm 4 bên: Chính phủ, xã hội, DN, người lao động. Do đó ông kiến nghị, Chính phủ cần ưu đãi các chế độ chính sách cho người lao động, cần có các đoàn thanh tra kiểm tra đào tạo người lao động và người sử dụng lao động cùng thấu hiểu quyền lợi của mình theo ý nghĩa của sự phát triển bền vững cho người lao động.

Cùng quan điểm với kiến nghị của ông Thuấn, ông Sơn lại cho rằng, nên tăng cường các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của DN về lợi ích dài hạn của việc thực hiện tốt các trách nhiệm xã hội trong mục tiêu phát triển DN bền vững thông qua các hội thảo chia sẻ kinh nghiệm của các DN quốc tế lớn và bài học từ các vụ việc xảy ra tại Việt Nam.

Ông Sơn cũng cho rằng, Nhà nước cũng cần có những cơ chế, quy định khuyến khích DN thông qua việc cho phép đưa các chí phí thực hiện trách nhiệm xã hội vào chi phí sản xuất kinh doanh. Đồng thời, việc thực hiện tốt trách nhiệm xã hội là một trong các tiêu chí đánh giá để DN có được hưởng những ưu đãi về đầu tư và sử dụng nguồn lực của quốc gia.

Ông Thomas Thomas thì cho rằng, Chính phủ và các bên liên quan trong quan hệ đối tác (PPP) có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy trách nhiệm xã hội DN. Để thực hiện được mục tiêu đảm bảo trách nhiệm xã hội DN được đưa vào chương trình nghị sự của các DN đồng thời đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của các nước thành viên ASEAN. Theo ông Thomas, cần xây dựng một chính sách công về trách nhiệm xã hội DN hoặc công cụ pháp lý cho các nước thành viên ASEAN tham khảo vào năm 2010. Tài liệu tham khảo có thể là ISO 26000 có tên “Hướng dẫn về trách nhiệm xã hội”; Thúc đẩy khu vực tư nhân hỗ trợ hoạt động của các ban ngành và Quỹ ASEAN trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp; Khuyến khích áp dụng và việc thực hiện các tiêu chuẩn quốc tế về trách nhiệm xã hội; Nâng cao nhận thức trách nhiệm xã hội doanh nghiệp trong khối ASEAN hướng tới mối quan hệ bền vững giữa các hoạt động thương mại và cộng đồng nơi doanh nghiệp đang hoạt động, đặc biệt là hỗ trợ phát triển cộng đồng.

N.P - H.Hường - Thơ Nguyễn

DNVN THEO DDDN.COM